- patomechanizm: nadmierna retencja sodu przez aktywację osi RAA, nadciśnienie wrotne, hipoalbuminemia
- przeżycie 5 letnie u pacjentów z wodobrzuszem = 30%
Punkcja:
Zawsze należy wykonać punkcję diagnostyczną jeśli nie była wcześniej wykonana:
- >250 neutrofili/mikrolitr spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej (SBP)
- < 1,5 g/dl albuminy predysponuje do SBP
- serum-ascites albumin gradient (różnica) (SAAG) > 1,1 g/dl oznacza nadciśnienie wrotne
- zawsze wykonać posiew płynu
- badanie histopatologiczne w celu wykluczenia procesu nowotworowego
Stopnie wodobrzusza:
- wodobrzusze widoczne tylko w USG
- łagodne poszerzenie obwodu brzucha
- znaczne poszerzenie obwodu brzucha
Wodobrzusze 2 i 3 stopnia są wskazaniami do przeszczepienia wątroby
Postępowanie:
- 1 stopień: Nie wiadomo czy jakiekolwiek postepowanie zmienia dalszy przebieg choroby. Brak zaleceń
- 2 stopień:
- zaleca się umiarkowane ograniczenie podaży sodu, ale nie dietę bezsodową ponieważ zwiększa to ryzyko powikłań po diuretykach.
- leżenie nie jest zalecane jako metoda leczenia choć pozycja pionowa aktywuje układ RAA.
- diuretyki: tylko spironolakton, ale jeśli brak odpowiedzi to furosemid lub torasemid, diuretyki powinny być odstawione lub zredukowane po zaniku wodobrzusza
- 3 stopień: należy rozważyć drenaż dużej / całej objętości płynu (LVP: large volume paracentesis). Uzupełnić ubytek efektywnej objętości krwi poprzez podaż płynów albumin w dawce 8 g/L usuniętego płynu. Rozważyć diuretyk po substytucji objętości.
Przeciwwskazania do punkcji:
- niewspółpracujący pacjentów
- infekcja miejsca punkcji
- ciąża
- ciężka koagulopatia
- inne anatomiczne trudności (mocno rozdęte jelita)
Leki przeciwwskazane:
- NSLPZ nie powinny być używane u pacjentów z ascites ze względu na ryzyko retencji sodu lub AKI
- ACEI, antagonisty angiotensyny II i a1 blokery nie powinny być używane ze względu na ryzyko AKI
- aminoglikozydów nie należy używać ze względu na ryzyko AKI, z wyjątkiem opornych infekcji
- kontrasty jodowe MOGĄ być używane
Oporne wodobrzusze:
- ocenić możliwość przeszczepienia wątroby
- wykonać drenaż całej objętość z substytucją albuminą (p. wyżej)
- nieselektywne b-blokery (propranolol) ale nie w dużych dawkach
- rozważyć shunt porto-systemowy: wydłuża przeżycie, obniża ciśnienie wrotne, nasila natriurezę ale zwiększa ryzyko encefalopatii (do 50% pacjentów). Stenty o mniejszej średnicy dają mniejsze ryzyko encefalopatii.